Stoppen met roken: meer hulp nodig › Campus Groningen

Stoppen met roken: meer hulp nodig

Stoppen met roken: meer hulp nodig

Stoppen met roken: meer hulp nodig

wo, 17 oktober 2018

In het Noorden wonen relatief veel mensen die roken. Zij moeten veel meer hulp krijgen om te kunnen stoppen, om te voorkomen dat ze er ziek van worden en spijt krijgen van deze verslaving als ze er ziek van zijn geworden. Maar ook om te voorkomen dat ze anderen ziek maken. Partners, kinderen, ex-rokers en zelfs huisdieren lopen dat gevaar. Maar hoe moeilijk stoppen is, vertelt het verhaal van Jan Bouwhuis, directeur Bouw & Facilitair van het UMCG op de Healthy Ageing Campus.​​​​​​​

UMCG rookvrij

Jan Bouwhuis, directeur Bouw & Facilitair van het UMCG, stopte met roken mede dankzij verslavingsarts Robert van de Graaf van Verslavingszorg Noord Nederland (VNN), die al jaren samen met vele organisaties strijdt om Nederland rookvrij te maken. Sindsdien werken ze ook samen, om onder andere het UMCG rookvrij te krijgen. Bouwhuis: ,,Ik ben medeverantwoordelijk voor het rookbeleid en de uitvoering. We willen zoveel mogelijk rokers – zowel patiënten als collega’s – motiveren om te stoppen. De ‘rookvilla’ op het UMCG-terrein leek een goed idee om rokers bij de ingang weg te krijgen, maar de aanwezigheid ervan stimuleert juist om te roken.”

Gezonde omgeving

Van de Graaf: ,,Het is bizar als mensen die net van de longafdeling afkomen verleid worden om richting de rookhut te gaan.” Bouwhuis: ,,Van een ziekenhuis mag je verwachten dat het een gezonde omgeving is, dat kan dus beter.”

Het UMCG voerde een pilot uit waarbij beveiligers patiënten, medewerkers en bezoekers aanspraken op hun rookgedrag. ,,Dat werkte niet, een deel van de mensen reageerde negatief”, aldus Bouwhuis. Van de Graaf: ,,Er zijn vele manieren om het gesprek aan te gaan. Tachtig procent van de rokers wil namelijk stoppen. We moeten meer begrip tonen, mensen waardevrij benaderen en meer hulp bieden.” Jan Bouwhuis weet: roken kan een uitlaatklep zijn en de verleiding blijft vaak lange tijd groot. ,,Erover praten, een logboek bijhouden en de app Quit Now hielpen mij. Ik was motivator op de app, want ik weet hoe het is als stoppers letterlijk jeuk krijgen. Ex-rokers zijn de beste helpers; die herkennen het gevoel.”

"We sleutelen hier in het ziekenhuis aan mensen die ziek zijn door het roken. We moeten veel meer aan preventie doen, zodat mensen níet ziek worden.”

Hulp voor rokers niet goed georganiseerd

Van de Graaf: ,,De hulp voor rokers is niet goed georganiseerd en wordt nauwelijks betaald door gemeenten en zorgverzekeraars. Ik probeer bijvoorbeeld via het Nationale Preventieakkoord te zorgen dat dat wel gebeurt. Rokers moeten de hulp betaald krijgen die ze nodig hebben. Ook benaderen veel zorgprofessionals rokers niet altijd op een goede manier. Een huisarts die zegt: ‘stop nou gewoon’, is vaak niet helpend.” De meeste rokers hebben een verslaving waar ze graag van af willen; zij hebben hulp nodig en dat willen ze meestal alleen van iemand die luistert en zonder waardeoordeel met ze praat.”

Bouwhuis haakt in: ,,We sleutelen hier in het ziekenhuis aan mensen die ziek zijn door het roken. We moeten veel meer aan preventie doen, zodat mensen níet ziek worden.” Van de Graaf: ,,We moeten dus sleutelen aan gedrag!” Bouwhuis: ,,Maar zonder te oordelen: door écht hulp te bieden.” Dat beaamt de verslavingsarts: ,,En om dat te laten slagen, moeten zorgverleners getraind worden; ze moeten oefenen met gespreksvoering. Daar moet geld voor vrijgemaakt worden en energie in gestoken worden. We zijn er druk mee bezig, maar het gaat stapje voor stapje. Het is een proces van de lange adem. Gezonde adem.”

Acties

– Groningen, Assen en Leeuwarden zijn in het kader van de Rookvrije Stad druk bezig rookvrije kindomgevingen te creëren. Van de Graaf: ,,Ook in andere gemeenten in het Noorden vormen we netwerken die samen met ons op weg gaan naar een Rookvrije Generatie.”
– In oktober kicken vijftig rokers gezamenlijk af in het Stoptoberhuis. Dit wordt onder andere mogelijk gemaakt door KWF Kankerbestrijding, het Longfonds, de Hartstichting, het Ministerie van VWS en Verslavingszorg Noord Nederland. 
– Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) heeft nu een volledige rookvrije kliniek in Heerenveen. 
– Zorgverzekeraar Menzis ontwikkelde samen met Van de Graaf de Powerbreak App; ex-rokers spelen tijdens pauzes waarin ze voorheen rookten, social games met elkaar, die de functie van het roken (contact maken, ontspannen, een momentje voor jezelf) vervangen en je afleiden van trek in roken.
– Kinderopvangorganisatie Kids First houdt in Friesland tijdens Stoptober een soort Elfstedentocht waarbij kinderen met een grote Stoptoberbal rollen door de gemeenten onder het motto: ‘Wij rollen voor een rookvrije generatie’.

Bron tekst: gezondheidenco.nl Tine van Knijff, voor Aha magazine (samenwerking HANNN en NDC mediagroep)